www.ontgroei.nl.

Sinds 2023 is er een nieuwe, tweetalige website van Ontgroei Nederland.
Since 2023 Ontgroei Nederland has a new, bilingual website.

Zaterdag 24 juni 2023 vond de tweede Ontgroei Assembly van dit jaar plaats in het Wageningse gemeenschapshuis Thuis. Ongeveer 35 ontgroeiers trotseerden de hitte.

De middag startte met een update over de lopende zaken en een discussie over de Beyond Growth conferentie in Brussel, afgelopen mei.
Na de pauze pakten we de draad van de vorige Assembly op. Verdeeld over vijf tafels werden de in Amsterdam als meest urgente onderwerpen gekozen (ontgroei en politiek, ontgroei in de praktijk, educatie, story telling en de verdere groei van Ontgroei Nederland) besproken, met als opdracht te komen tot concrete actiepunten.
De resultaten worden uitgewerkt en zullen binnenkort via de interne kanalen gedeeld worden, waarop bekeken gaat worden hoe we een en ander verder uitwerken.
Tot slot vertelde de Wageningse Ontgroei-groep over wat er in Wageningen gebeurt. Zo worden in het kader van Studium Generale aan Ontgroei gerelateerde lezingen georganiseerd, geeft een handvol docenten van de WUR colleges vanuit Ontgroei-perspectief, en zijn er  wekelijkse Arts & Crafts meetings.

Het was opnieuw een inspirerende middag, perfect georganiseerd door de Wageningse Ontgroei-groep.

In oktober zal de volgende Assembly in Utrecht plaatsvinden. Daar zal de identiteit en het verhaal van Ontgroei Nederland centraal staan.

A paper by Olga Vincent on capitalist and beyond-capitalist ways of thinking and doing in hybrid makerspaces

Makerspaces - places where people with interests in crafts, technology, design, and product development work on projects while sharing ideas, equipment, and knowledge. These spaces have the potential to be ecologically and socially sustainable. At the same time, they are often seen as hubs for innovation and entrepreneurship that can contribute to reproduction of existing economies. In her paper, researcher Olga Vincent suggests looking at makerspaces through the lens of diverse economies and identifying their potential to transform rather than conform to dominant economic structures. Olga Vincent looks at the Keilewerf, a makerspace in Rotterdam, as a case study.

Commercial and hybrid makerspaces offer room for craftspeople who want to earn a living with their work. Local authorities, as well as some researchers, see makerspaces as hubs for entrepreneurship, placing an emphasis on the role of makers in local and regional economic growth. Whereas this view could be worthwhile, if we consider the potential of makerspaces to create jobs and pay taxes, it might overlook a complex reality of makerspaces that can also be seen as hubs of thinking, doing, and organising that is alternative to capitalist values and practices. Using the Keilewerf as a case study, Olga Vincent analyses how capitalist production co-exists with alternative ways of thinking and doing.

Keilewerf: hub for diverse views on social and/or environmental sustainability

The Keilewerf in Rotterdam is a rather unique space where makers with different specialisations work next to each other and with each other. The makerspace lives and breathes diversity, being situated in the most culturally diverse city in the Netherlands.

“Colourful workshops and studios built by the makers from scratch are all around you once you enter the Keilewerf in Rotterdam. However, the diversity also extends beyond that: the Keilewerf is home to professionals and amateurs, to private firms, non-profit foundations, and social enterprises,” Olga Vincent explains. “A place like the Keilewerf was the perfect case study for my research.”

Olga Vincent interviewed both management and makers, who focus on at least some aspect of social and/or environmental sustainability. In order to understand the Keilewerf as a makerspace in its entirety, Olga Vincent also incorporated Het Keilewerf Boek in her analysis, a book with an overview of all Keilewerf makers, issued in honour of the fifth anniversary of the Keilewerf.

Unexpected findings?

While conducting interviews with the makers, Olga Vincent was surprised to see how often capitalist, alternative, and non-capitalist practices co-exist. For instance, market transactions (so usual money-commodity exchange) are combined with gift-giving or barter; private property is combined with shared assets (such as knowledge or tools) or even free resources (such as waste materials that can be upcycled). Olga Vincent sees that private property and private firms, the typical ‘capitalist’ type of ownership, play an instrumental role in the respondents’ enactment of alternative value, such as nurturing relationships with community, free knowledge exchange, focus on quality rather than quantity etc.

Tensions between capitalist and alternative practices are also visible. For example, makers often experience pressure to expand production, or showcase contribution to the formal economy by producing and selling more. Some of the interviewees were very intentional to not give in to these pressures and stay small.

Another interesting finding is that capitalist market structure creates serious constraints for makers through, for instance, restricted access to lending from the banks, limited information on how to organise an upcycling/sustainable business, or lack of policies that support such businesses (e.g. no tax on negative externalities). Constrains like these sometimes undermine valuable aspects of the space, such as the community aspect. It would be interesting to consider how ‘capitalist’ pressures can be kept at bay to allow alternative spaces to flourish.

“I think it is important to emphasize that makers don’t frame their activities as being alternative or non-capitalist. This is a distinction I make with the help of a theoretical framework that I use in the paper. I think this distinction is helpful for several reasons. It might lead to more makers being intentional with their practices by reflecting on how making practices can be positioned within a spectrum ranging from reinforcing capitalist growth-oriented economies or as creating alternative realities,” Olga Vincent states.

“As a society, we might want to have more conversations on what type of local businesses we want to support through purchasing decisions and through economic policies.”

Olga Vincent contributes to a wider debate on what type of economies we want to create with her paper. Multiple views on macro frameworks that question economic growth as an objective come to light. Olga Vincent suggests that on a micro perspective, experiences of makers can provide us with valuable insights on redesigning economies. Moreover, a deeper understanding of tensions and complementarities between capitalist and beyond capitalist modes could answer an important question: how can a transition to a sustainable economy become feasible and desirable?

By Martin Calisto Friant & Gijs van de Merbel

From 15 to 17 May, an event took place that has been jokingly nicknamed the “Woodstock of Degrowth”: the 2023 Beyond Growth Conference. Leading academics, civil society representatives, MEPs and more gathered in the plenary hall of the European Parliament to, in the organization’s own words, “discuss and co-create policies for sustainable prosperity in Europe, based on a systemic and transformative approach to economic, social and environmental sustainability and its encompassing governance framework.”

A landmark occasion on the road towards degrowth. Or was it? The event clearly showed the two sides of the current state of degrowth and post-growth thinking. On one side, the increasing momentum accumulated by degrowth in the academic sphere and certain political circles; on the other, the huge gap between theory and practice that still needs to be bridged. We reflect on the positives, negatives, and the way forward from here.

A holistic view of degrowth

Encouragingly, the Beyond Growth conference was organized by a diverse coalition of MEPs from across the political spectrum, ranging from The Left to the Greens to the Christian-Democratic EPP.  In a total of 20 focus panels and 7 plenary discussions, there was room for detailed discussion on all aspects of post-growth. Topics ranged from digital economy and finance to the four-day work week and the impact of degrowth on the Global South. Speakers did not shy away from discussing key social justice topics and progressive policies like Universal Basic Income, job guarantees, debt cancellation and modern monetary policy. In discussions on the energy transition and climate change, particularly, sufficiency policies took center stage – choosing having ‘enough’ over growth and production for its own sake. Overall, there was a consensus that actions and policies must happen at a systemic level rather than putting blame and responsibility on the individual citizen. It was highly encouraging to see that the conference’s organizers managed to avoid a focus only on technocratic, financial-economic issues and instead made space to discuss degrowth in a holistic, systemic manner. In a discussion about our shared future, nothing should be taboo!

Mythbusting

Across the plenaries and panels, a good deal of time was spent discussing and debunking misconceptions and wrong assumptions about the economy as a whole and degrowth in particular. Busted myths include the independence of central banks, the effect and desirability of economic growth in society, “trickle-down” economics, and of course the difference between degrowth and economic recession: A familiar scene for anyone who’s ever tried to discuss degrowth with friends or colleagues! And though each panel was packed with experts, the message still did not seem to be clear for everyone. Particularly for the handful of European Commissioners (including President Ursula von der Leyen) who contributed to the conference by re-asserting their status quo line of thought and repeating neoliberal misconceptions, before leaving after a few minutes.  These politicians interpret post-growth as a way of going beyond growth by including other aspects, such as social justice and environmental sustainability, in addition to the growth imperative. They see post-growth as a way to create new growth models that are “inclusive”, “sustainable”, and “equitable” as well as complementing GPD growth with other indicators but not ditching growth altogether for a post-growth and post-capitalist society. Yet this was in no way the dominant vision promoted by participants and panellists. Most speakers actually proposed a radical decolonial and transformational vision of post-growth, to loud cheers and applause from the audience.

A painful reminder or a beacon of hope?

The organizing MEPs' progressiveness is inspiring, but it raises questions about the EU's past two decades under right-wing dominance. What would the EU have looked like without their influence? Giorgios Kallis discussed the destruction of degrowth in practice on Mediterranean islands by EU neoliberal policies promoting austerity and liberalization. The same harm occurs in the Global South, as the EU prioritizes austerity, commodification, and deregulation for European companies' gain. This neo-colonial violence restricts alternatives, forcing social movements to combat oppressive policies instead of advocating transformative change. What if the EU pursued care and universal basic services, collaborated with Global South countries, and adopted alternative indicators like Bhutan's Gross Happiness Index?

International press coverage further illustrates the gap between the state of theory and public understanding. Here is an event in which the fundaments of our future societies are being seriously discussed in the heart of European power, and yet only a handful of European news outlets seem to have picked up on it. Many of them take it upon themselves to once again misinterpret and misrepresent degrowth – most strikingly this maliciously-titled hit piece published in The Economist. Most others make do with a short summary of events. A nice exception is the balanced discussion of the conference and the concept of degrowth published in NRC.

Herein lies the key takeaway from the 2023 Beyond Growth Conference. In progressive and academic circles, the need to move away from growth-focused neoliberal capitalism to an equitable society that promotes wellbeing for all seems firmly established.  Establishment politicians are taking note, as evidenced by the long list of EU functionaries present at the conference, but most of them remain stuck in conventional ways of thinking and misconceptions, as does much of the media and, by extension, the public.

Rather than despairing about how much work still has to be done, however, we should take these reflections as motivation to keep going, as a reminder that our movement is growing and that the establishment is being forced to take note. It is fair to say that this conference was a monumental moment. There was so much positive energy in the room, a feeling like history was being made before our eyes and that we were witnessing a unique political moment. The door for more degrowth thinking and action in Europe and beyond may have been opened last week, and we must keep working to make sure it stays wide open.

Van 15 tot en met 17 mei vond een evenement plaats dat gekscherend het “Woodstock van Degrowth” werd genoemd: de Beyond Growth-conferentie 2023. Vooraanstaande academici, vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld, Europarlementariërs en meer verzamelden zich in de plenaire zaal van het Europees Parlement om, in de woorden van de organisatie, "beleid voor duurzame welvaart in Europa te bespreken en samen te creëren, gebaseerd op een systemische en transformerende benadering van economische, sociale en ecologische duurzaamheid en het bijbehorende bestuurskader.”

Een mijlpaal op weg naar degrowth. Of toch niet? Het evenement toonde duidelijk de twee kanten van de huidige staat van degrowth en postgroeidenken. Aan de ene kant het toenemende momentum dat degrowth verzamelt in de academische sfeer en bepaalde politieke kringen; aan de andere kant de enorme kloof tussen theorie en praktijk die nog overbrugd moet worden. We reflecteren op de positieve en negatieve punten en de weg vooruit.

Een holistische kijk op degrowth

Het was bemoedigend dat de Beyond Growth-conferentie werd georganiseerd door een diverse coalitie van EP-leden verschillende delen van hele politieke spectrum, van de Linkse Fractie tot de Groenen tot de christendemocratische EVP. In 20 focuspanels en 7 plenaire discussies was er ruimte voor een uitgebreide discussie over alle aspecten van postgroei. Onderwerpen varieerden van de digitale economie en financiën tot de vierdaagse werkweek en de impact van degrowth in het Mondiale Zuiden. Sprekers schrokken er niet voor terug om belangrijke onderwerpen op het gebied van sociale rechtvaardigheid en vooruitstrevend beleid zoals universeel basisinkomen, baangaranties, kwijtschelding van schulden en modern monetair beleid te bespreken. Met name in discussies over de energietransitie en klimaatverandering stond toereikendheid (“sufficiency”) centraal – het kiezen van ‘genoeg’ boven groei en productie omwille van zichzelf. Over het algemeen was men het erover eens dat acties en beleid op systemisch niveau moeten plaatsvinden in plaats van de schuld en verantwoordelijkheid bij de individuele burger te leggen. Het was mooi om te zien dat de organisatoren van de conferentie erin slaagden een focus op alleen technocratische, financieel-economische kwesties te vermijden en in plaats daarvan ruimte maakten om degrowth op een holistische, systemische manier te bespreken. In een discussie over onze gedeelde toekomst moeten er geen taboes zijn.

Mythen doorbreken

In de plenaire vergaderingen en panels werd veel tijd besteed aan het bespreken en ontkrachten van misvattingen en verkeerde veronderstellingen over de economie als geheel en degrowth in het bijzonder. Bijvoorbeeld de onafhankelijkheid van centrale banken, het effect en de wenselijkheid van economische groei in de samenleving, 'trickle-down'-economie en natuurlijk het verschil tussen degrowth en economische recessie: een bekend tafereel voor iedereen die ooit heeft geprobeerd om het met vrienden of collega’s over degrowth te hebben! Hoewel elk panel vol zat met experts, leek de boodschap nog niet voor iedereen duidelijk. Vooral voor het handjevol Europese commissarissen (waaronder voorzitter Ursula von der Leyen) die aan de conferentie bijdroegen door hun status quo-gedachtegang uit te dragen en neoliberale misvattingen te herhalen, alvorens gauw weer te vertrekken. Deze politici interpreteren postgroei als het toevoegen van andere indicatoren naast groei, zoals sociale rechtvaardigheid en ecologische duurzaamheid. Ze zien post-groei als een manier om nieuwe groeimodellen te creëren die "inclusief", "duurzaam" en "rechtvaardig" zijn, maar de groei niet laten varen voor een post-groei en postkapitalistische maatschappij. Dit was echter geenszins de dominante visie die door deelnemers en panelleden werd verkondigd. De meeste sprekers stelden juist een radicale, dekoloniale en transformatieve visie op post-groei voor, onder luid gejuich en applaus van het publiek.

Een pijnlijke herinnering of een baken van hoop?

De vooruitstrevendheid van de organiserende europarlementariërs is inspirerend, maar roept ook vragen op over de afgelopen twee decennia van de EU onder rechtse dominantie. Hoe zou de EU eruitzien zonder hun invloed? Giorgios Kallis besprak de vernietiging van degrowth in de praktijk op eilanden in de Middellandse Zee door het neoliberale beleid van de EU ter bevordering van bezuinigingen en liberalisering. Dezelfde schade doet zich voor in het Mondiale Zuiden, waar de EU prioriteit geeft aan bezuinigingen, commodificatie en deregulering voor het gewin van Europese bedrijven. Dit neokoloniale geweld beperkt groeialternatieven en dwingt sociale bewegingen om onderdrukkend beleid te bestrijden in plaats van transformatieve verandering te bewerkstelligen. Wat als de EU zorg en universele basisdiensten zou nastreven, zou samenwerken met landen in het Mondiale Zuiden en nieuwe indicatoren zoals het Bruto Nationaal Geluk in Bhutan zou hanteren?

De internationale persberichtgeving illustreert de kloof tussen de stand van de theorie en het publieke begrip nog verder. De conferentie was een evenement waarin de fundamenten van onze toekomstige samenlevingen serieus werden besproken in het hart van de Europese macht, en toch lijkt slechts een handvol Europese media het op te pikken. Velen van hen namen het op zich om degrowth wederom verkeerd te interpreteren en voor te stellen, met een clownesk column in The Economist als dieptepunt. De meeste anderen laten het bij een korte samenvatting van de gebeurtenissen. Een mooie uitzondering is de evenwichtige bespreking van de conferentie en het begrip degrowth in NRC.

Hierin ligt de belangrijkste conclusie om in navolging van de conferentie te trekken. In progressieve en academische kringen lijkt de noodzaak om over te stappen van het op groei gerichte neoliberale kapitalisme naar een rechtvaardige samenleving die het welzijn voor iedereen bevordert stevig verankerd. Gevestigde politici beginnen dit op te merken, zoals blijkt uit de lange lijst van EU-functionarissen die op de conferentie aanwezig waren, maar de meesten van hen blijven steken in conventionele denkwijzen en misvattingen, net als veel van de media en, als gevolg daarvan, de publieke opinie.

In plaats van te wanhopen over hoeveel werk er nog verzet moet worden, moeten we deze reflecties zien als een motivatie om door te gaan, als een herinnering dat onze beweging groeit en dat het establishment gedwongen wordt om op te letten. Deze conferentie was een monumentaal moment. Er was zoveel positieve energie in de zaal, het gevoel alsof er voor onze ogen geschiedenis werd geschreven en dat we getuige waren van een uniek politiek moment. De deur voor meer degrowth-denken en -actie in Europa en daarbuiten is vorige week geopend, en we moeten blijven werken om ervoor te zorgen dat die deur wijd open blijft staan.

Martin Calisto Friant & Gijs van de Merbel

This short contribution summarises a recently published paper for social science researchers working on the intersection of degrowth and agri-food. In what follows, we outline four research avenues that deepen, expand, and diversify degrowth research on agri-food systems.

Today, our societies are facing a number of interconnected crises, from climate change and biodiversity loss to growing inequality, social upheavals, and pandemics. This has led to discussions and criticisms of endless economic growth, as well as ideas for post- or degrowth societies. Degrowth has become a well-known paradigm to identify and criticize systemic problems that stem from the capitalist, growth-driven economy. Degrowth is also being increasingly discussed in relation to specific economic sectors, like the agri-food system. Most notably, Gerber (2020) has started to explore the growth question in terms of agrarian change and the sustainability of agri-food systems, and Nelson and Edwards (2021) have pointed out the relevance of degrowth for finding alternatives to industrial, capitalist agri-food systems. Still, there is a lot more to be explored. In a recent article, Guerrero Lara et al. (2023) take stock of the growing body of literature on degrowth and agri-food systems and suggest ways to deepen, expand, and diversify degrowth research on agri-food systems in four areas:

Degrowth conceptualisations. There is no single understanding of degrowth. Instead, it is a multifaceted concept with many different intellectual roots. Thus, degrowth research on agri-food systems has used a wide range of degrowth conceptualisations. These include different degrowth principles and sometimes refer to degrowth as a movement, theory, or political program. Current research tends to put some ideas about degrowth in the spotlight while hiding others. Yet, how researchers understand, read, and think about degrowth is important because it has a huge effect on how research is done, what is analysed, and how the potential for transformative change is thought of. For example, most studies of degrowth only look at its social principles and not its environmental ones. So, it is very important to look into the ecological and material throughput of alternative agri‑food initiatives. Besides, thinking of degrowth as a social movement or a set of policies (rather than just as a practice) can help us understand how agri-food systems can be changed to be more in line with degrowth.

Theorising about transformations towards sustainability. In research on agri-food systems and degrowth, there hasn't been a rigorous explanation how change towards degrowth comes about. Thus, it can learn from critical perspectives within the scholarship on sustainability transitions and transformation. Also, degrowth research on agri-food systems needs to pay more attention to the multiplicity of change agents beyond single, grassroots initiatives, such as formal and informal translocal networks, for instance the peasant movement “La Via Campesina”. Engaging with the literature on the more-than-human and its role and agency in politics and societal changes would further add to degrowth research on agri-food systems.

The political economy of degrowth agri-food systems: recentring capitalism. Being part of a capitalist agri-food system puts grassroots actors at a high risk of being co-opted, by corporate interests or the government, which may appropriate and conventionalise a watered-down version of their practices. Thus, it is essential to investigate how the risk of capitalist co-optation can be reduced. Furthermore, there needs to be an in-depth examination of how specific capitalist institutions and practices that govern agri-food systems hamper and slow down the transition to degrowth. Lastly, researchers who are interested in both degrowth and the agri-food system should keep in mind that capitalist logics are present in all parts of society and are not limited to the political economy of food. Consequently, there is a need to explore the potential that a systemic degrowth transformation holds for agri-food systems.

Rurality and degrowth. Even though degrowth visions recognise the importance of the countryside for societal changes, degrowth research on agrifood systems has mostly focused on urban and peri-urban areas and has ignored questions of rurality. In particular, degrowth scholars have been silent about how degrowth could "speak to," or learn from and listen to, different rural populations, or how urban and rural livelihoods could be reconnected in degrowth agri-food systems.

Together, these avenues pay attention to a wide range of agents (from translocal networks to non-humans), spaces (e.g. the rural), theories (e.g. sustainability transitions and transformations toward sustainability), and policies (in the agricultural sector and beyond) that haven't gotten much attention in the degrowth literature so far. Thus, degrowth research on agri-food can be enriched with well-established approaches to agri-food studies, social movement scholarship, critical transformation research, and other fields that haven't been used much in degrowth research. The critical social science perspective on degrowth agri-food systems shows that the current unsustainability and injustice of hegemonic agri-food systems are not just problems of that sector. Instead, they are rooted in social ideas about how economies and societies should work, as well as in the political-economic structures that support and reproduce these ideas.

----------------

The full paper ‘Degrowth and agri‑food systems: a research agenda for the critical social sciences’ was published in Sustainability Science and is available in open access here. This research is part of the research programme UNMAKING.

Het maatschappelijke gesprek over ontgroeien, ofwel ‘degrowth’ komt op gang in Nederland en daarmee ook de kritiek op het begrip. Maar juist deze kritische stukken staan vaak vol misverstanden over wat ontgroeien inhoudt.

Journalist en econoom Mathijs Bouman schreef onlangs een stuk in het FD over krimpen, waarin hij stelt dat een krimpende economie ‘onnodig en contraproductief’ is. Krimp associeert hij met “de modieuze term” degrowth - ontgroeien in het Nederlands. Bouman begint zijn stuk met anekdotes over gezinnen die er voor kiezen om kinderloos te blijven voor een beter klimaat, en generaliseert dit vervolgens tot wat hij ziet als de kern van de milieubeweging: “Red de wereld: word ongelukkig” door “te verminderen en te verarmen”. Deze boodschap associeert Bouman direct met ‘degrowth’, wat suggereert dat hij zich niet genoeg heeft verdiept in het onderwerp. Zijn misverstanden over ontgroeien herhaalde hij in een recente aflevering van Nieuwsuur. (Hij is overigens niet de eerste die op deze wijze een verkeerd beeld geeft van degrowth)

Om te beginnen pleit de degrowth-beweging voor een democratische herverdeling van een beperkte ecologische ruimte, om zo de verarming terug te draaien die het alsmaar groeiende economische systeem heeft veroorzaakt. Deze verarming vindt bijvoorbeeld plaats door de vernietiging van ecosystemen en hun diensten met name in ‘arme’ landen waar de wereldeconomie haar materiële hulpbronnen onttrekt, ten gunste van relatief hogere consumptie in de rijke landen. De krimp begint bij rijke bevolkingsgroepen die het meest verantwoordelijk zijn voor sociaal-ecologisch schadelijke overconsumptie en investeringen. Voornamelijk deze groep eigent zich de baten van economische groei toe en schuift de kosten naar anderen door. Een belangrijke vraag is daarom: wie profiteert er eigenlijk van economische groei? Het beschikbare inkomen van de gemiddelde Nederlander stagneert al jaren, terwijl het BBP blijft groeien. En dan hebben we het nog niet eens over vermogensongelijkheid die nog veel extremer is dan inkomensongelijkheid.

Bouman stelt: “Ik denk dat we niet hoeven te krimpen om het klimaat te redden. En dat we dat ook niet kunnen.” Laten we beginnen met zijn “het hoeft niet.” Bouman herhaalt een standaard argument van de verdedigers van groene groei. Hij vat de immers veel gehoorde boodschap van ‘groene groeiers’ prima samen met: “de economie kan groeien, terwijl de uitstoot krimpt.” Dit gebeurt, aldus groene groeiers, door middel van het principe van ontkoppeling. In een eerste fase, vertraagt de toename van koolstofuitstoot ten opzichte van de economie (uitgedrukt in BBP). De ontkoppeling is dan relatief. Maar omdat de uitstoot daarmee blijft oplopen moet groene groei naar zogenaamde absolute ontkoppeling. Daarbij gaat de uitstoot daadwerkelijk naar beneden terwijl de economie blijft groeien. Met wereldwijde absolute ontkoppeling zouden we het klimaat kunnen beschermen - althans, dat is de gedachte. Over het bestaan van ecologische grenzen zijn groene groeiers en ontgroeiers het dus eens.

Vervolgens leunen groene groeiers, en dus ook Bouman’s argument, op bewijs dat een stuk of 25 landen die absolute ontkoppeling hebben bereikt in de periode 2005-2019. Dit bewijs is door degrowth onderzoekers al meerdere malen wetenschappelijk weerlegd. We nodigen Bouman en gelijkgestemden uit om in te gaan op de volgende argumenten:

1. Groene groei moet zich niet alleen van koolstofuitstoot ontkoppelen, maar ook van andere vormen van vervuiling, en ook van de overextractie van grondstoffen die naast het klimaat nog allerlei andere planetaire grenzen bedreigen (biodiversiteit, water, landgebruik, etc.). Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat de wereldwijde Material Footprint (materiële voetafdruk) nog steeds stevig gekoppeld is aan de omvang van de wereldeconomie. De Material Footprint van Nederland groeit weliswaar langzamer dan het BBP, maar is in absolute zin gegroeid van ~340 miljoen ton in 1990 tot ~470 miljoen ton in 2017.
2. Bouman, zoals vele groene groeiers, geloven impliciet dat absolute ontkoppeling volgt uit relatieve ontkoppeling, als we maar harder ons best doen via een combinatie van marktmechanismen, technologische innovaties en regelgeving. Nogmaals, hij focust alleen op koolstofuitstoot. Wereldwijde absolute ontkoppeling van emissies is in theorie mogelijk met een wereldwijde energietransitie waarbij het ook daadwerkelijk lukt om fossiele brandstoffen onder de grond te laten (wat extra lastig is als de economie moet blijven groeien). Maar een dergelijke transitie kan sowieso nooit zonder mineralen en andere materiële grondstoffen. Ter illustratie: om elektrische voertuigen te produceren voorspelt het IEA dat de vraag naar lithium in 2040 42 keer hoger zal zijn dan 2020. Het winnen van lithium heeft grote ecologische gevolgen en brengt de leefbaarheid van lokale gemeenschappen in het mondiale Zuiden in het gevaar. Het is belangrijk om oog te hebben voor het ontstaan van zogeheten green sacrifize zones in Zuidelijke landen als gevolg van de hang naar hernieuwbare energie in het rijke Noorden. Ontgroeiers zijn niet tegen groene technologieën, maar wijzen wel op de mogelijke schadelijke en onrechtvaardige gevolgen van groene groei.
3. Kunnen we voor die materialen dan niet ook absolute ontkoppeling bereiken? Simpelweg: het besparen van grondstoffen in productie bespaart geld, en dat geld wordt geïnvesteerd in uitbreiding of opschaling van de productie waardoor juist meer grondstoffen worden gebruikt. Dit heet de ‘Jevons Paradox’, en dat is sinds de industriële revolutie niet veranderd. Zolang ons productiesysteem ingebed blijft in een economie die alsmaar moet groeien zal relatieve materiële ontkoppeling niet leiden tot absolute ontkoppeling. Onderzoek laat zien dat meer circulaire economische systemen de extractie van primaire hulpbronnen kunnen verminderen, maar dat efficiëntiewinsten steeds weer teniet worden gedaan door toename van productie en consumptie - ofwel groei.
4. Terug naar Bouman’s nadruk op broeikasgassen. Wereldwijd zien we sinds de jaren 60 een relatieve ontkoppeling van de uitstoot - geen absolute ontkoppeling (daar is Bouman het over eens). Maar wel lukt het een stuk of 25 rijkere landen, waaronder Nederland, de uitstoot in absolute zin te ontkoppelen van hun economische groei - zelfs gecorrigeerd voor import en export (daar zijn we het ook over eens). Dat is natuurlijk mooi, maar laten we niet vergeten dat deze verlaging start vanuit een hele hoge positie (de gemiddelde Nederlander stoot bijvoorbeeld 23 keer meer uit dan de gemiddelde Kameroener). Bovendien is de absolute ontkoppeling van deze 25 top-presterende landen veel te zwak. Bouman refereert aan een grafiek van Oxford-econoom Max Roser waarin een gemiddelde vermindering van de uitstoot van 20,1% in 14 jaar tijd te zien is. Als je dat omrekent kom je uit of 1,43% per jaar. Volgens het IPCC, zou de uitstoot met 10.5% per jaar moeten dalen (vanaf 2020) voor een 66% kans om onder een desastreuze 1,5°C opwarming te blijven. Absolute ontkoppeling zal dus niet snel genoeg worden bereikt om de wereldwijde koolstofbudgetten te respecteren.

Bouman verdraait de degrowth-agenda met zijn uitspraak dat het een politieke agenda van armoede is. Hij negeert de ongelijke/onrechtvaardige verdeling van verantwoordelijkheid voor het klimaatprobleem. De armste 50% van de wereldbevolking is verantwoordelijk voor slechts 15% van de totale uitstoot. Miljardairs stoten een miljoen keer meer broeikasgassen uit dan de gemiddelde persoon. Nogmaals, de kern van het degrowth-argument is dus niet verarming, maar herverdeling. Degrowth is geen recessie. Een recessie is een ongeplande halt in economische groei van een economisch systeem dat structuur afhankelijk is van die groei, en leidt tot werkloosheid en verarming. Degrowth omvat een democratische, rechtvaardige en duurzame transformatie van het economische systeem zelf, waarbij de groei afhankelijkheden uit het systeem worden gehaald. In een rechtvaardige wereld moet de ecologische schade worden hersteld door krimp van de overconsumptie van de rijken, daarnaast zal de materiële levensstandaard van de lagere inkomensgroepen (ook in Nederland) nog moeten groeien, en die extra ecologische druk moet ook worden gecompenseerd door reducties aan de top. Inkomen- of vermogensplafonds zullen overigens de kwaliteit van leven van de rijkeren niet schaden. Het is al lang bekend dat er een punt komt waarop hogere inkomens niet langer tot meer welzijn leiden.

Dat degrowth inclusief herverdeling niet makkelijk zal zijn staat als een paal boven water. En dus nog een paar woorden over Bouman’s “het kan niet” argument - dat hij overigens niet verder heeft uitgewerkt. Ontgroeiers hebben uitgebreide en inspirerende lijsten gemaakt van alternatieven en activiteiten op verschillende schaalniveaus en in verschillende sectoren. Hier volgen slechts enkele beleidsopties om de degrowth-agenda te illustreren:

1. Democratische discussies over welke sectoren en activiteiten we willen opschalen. Zo’n inventarisatie is niet aan ons om te bepalen, maar denk bijvoorbeeld aan het verbeteren van openbare diensten, het renoveren van gebouwen, het uitbreiden van hernieuwbare energiebronnen, het regenereren van ecosystemen, enz.; en welke we willen verkleinen, bijvoorbeeld privéjets, schadelijke landbouwpraktijken en de productie van producten die binnen no-time alweer verouderd zijn.
2. Een verkorte werkweek om banen te herverdelen en werknemers te beschermen tegen de werkloosheid die het gevolg is van het krimpen van ongewenste sectoren van de economie.
3. Een baangarantie-programma om ervoor te zorgen dat mensen zich kunnen omscholen voor werk in de gewenste sectoren - ervan uitgaande dat men over het algemeen deelneemt aan het gesprek over welke sectoren dat zijn. Een recente studie van PwC toont aan dat met voldoende steun en garantie een meerderheid geen probleem heeft met omscholing.
4. Toegang tot hoge kwaliteit openbare diensten, bijv. huisvesting, gezondheidszorg, onderwijs, energie en mobiliteit, om de inkomensverliezen als gevolg van het verkorten van de werkweek te compenseren.
5. Inkomensherverdeling om deze verliezen nog verder te compenseren, b.v. door basisinkomen of dividend, inkomens- en vermogensplafonds, sterke progressieve belastingen en sterke arbeidsrechten. We weten dat dergelijke ingrijpende veranderingen in ons belastingstelsel eerder in de geschiedenis zijn ingevoerd.

Herverdeling zou als bijkomend voordeel hebben dat de onderhandelingspositie van de meerderheid wordt vergroot, zodat deze een eerlijker deel kan claimen van wat we produceren. Er blijven natuurlijk heel veel vragen over, maar een dergelijke agenda zou productie kunnen gaan reorganiseren rond menselijke behoeften in plaats van bedrijfswinsten. Ze zouden welzijn gaan loskoppelen van groei, en daarmee ook van ecologische schade. Ten slotte zal geen van deze stappen plaatsvinden zonder een sterke maatschappelijke en politieke beweging die weerstand kan bieden aan de machtige gevestigde belangen die een dergelijk beleid zullen bestrijden. De precieze invulling van beleidsinstrumenten, wet en regelgeving moet natuurlijk nog komen. Daarnaast omvat de ontgroei-beweging een reeks burgerinitiatieven en -praktijken. Het kijkt daarmee dus verder dan alleen beleidsvoorstellen. De eerste stap is het creëren van de maatschappelijke en politieke bereidheid om de problemen rondom groei onder ogen te zien en oplossingsrichtingen te bespreken - en deze niet af te schepen, zoals Bouman dat doet, als “fatalistische contraproductieve gedachten die een griezelige dictator nodig zouden hebben.” Goede en toegankelijke basisvoorzieningen, een kortere werkweek in een stabiele en nuttige baan, een gezonder milieu en andere doelen waar de degrowth-beweging naar streeft leiden niet tot een verarming, maar tot een verrijking.

Voor verdere uitleg: eerder schreven we een stuk op onze website waarin we stelden dat ontgroei nodig is en we erover moeten praten zonder misverstanden.

Author: Federico Savini, University of Amsterdam

Post-originally published in www.planetamateur.com

City officials have discovered the potential of post-growth thinking for orienting urban policy making and interventions. Many cities in Europe, and elsewhere, have been flirting with the idea of post-growth. Some cities have fully engaged with Kate Raworth’s concept of the doughnut economy and applied it to their institutional policy making process (e.g. Amsterdam, Brussels, Copenhagen, Glasgow). There are also cities that have not explicitly used the doughnut tool but have instead preferred to focus on other repertoires and terminologies, such as the Wellbeing Economy. Yet, there is hardly any public administration that has embraced the term degrowth (often preferring ‘municipalism’ instead). Meanwhile, degrowth has become rather common among urban and environmental activists, designers, and architects.

What we have in front of us is a constellation of terms that are often used interchangeably, depending on the setting and actors involved in the discussion. Already few times, I found myself involved in roundtables, seminars, policy tables, think-thanks, and workshops where all terms are used simultaneously. The result is a discussion that is messy and quite often lacking target. People share their views but hardly reach a consensus on the best ‘narrative’ to apply to address socio-environmental problems. As a consequence, the conversation often gets stuck on the terminologies themselves, rather than on the actual solutions needed to address the socio-environmental problem at hand (such as CO2 reduction, or inequality). Surprisingly, this problem also occurs in universities, where scholars pick terms that resonate with their background. Circular economy for quantitative engineers and economists, degrowth for social scientists, post-colonialism or extractivism for some in the humanities, doughnut for law and (few) business economists.

Because these terms are all very important to position urban policymaking in the current climate and bio-diversity crisis, I want to give a short guide to distinguish and compare them. I build on both the literature and the observation of how these terms are used in practice. Specifically, I want to compare the following four terms: post-growth, degrowth, the doughnut (or doughnut economy) and the circular economy. In short, post-growth is an approach, the doughnut is a tool, degrowth is an agenda and circular economy is a (business) model.

The term POST-GROWTH defines an approach to the study and intervention of socio-ecological problems that is essentially opposite to that of green-growth. Green growth expresses the belief that society can keep expanding the overall number of economic (and monetary) activities while achieving a reduction of emissions and material demands on the planet. Post-growth thinking takes a different stance, arguing that the unlimited expansion of production and consumption (measured as GDP, but also in other ways) is impossible on a finite planet. Because this is a rather obvious statement, and because there is hardly any evidence of absolute decoupling globally, post-growth approaches have gained large momentum. It is important to stress that post-growth is an approach, which does not yet have a strategy or an agenda. It is a rather straightforward way of recognizing that the current prime challenge for environmental policymaking does not lie in finding or applying new and more green technologies, but rather in rethinking the way society and economy interact with the environment. Post-growth thinking happens as soon as one accepts that there are planetary boundaries which cannot be respected if industrialized societies double their economic output every 23 years or so (assuming a growth rate of 3% per year).

As such, post-growth is a rather toothless word. It certainly counteracts the hegemony of growth, but it hardly gives a direction for action and intervention. It’s an approach without a toolkit.

The DOUGHNUT comes very handy to fill this gap. Developed by Kate Raworth, the doughnut is first of all a model that allows for giving policy-content to a post-growth approach. Embracing the doughnut implies the clear acceptance of a post-growth position. As any other analytical framework, the doughnut is a tool that allows policymakers to do two important things: first, to map and survey what are the sectors – within a city or a nation for example – that are overshooting planetary boundaries; second, to identify those sectors of society that are not meeting minimum standards. In fact, using the doughnut as a policy-tool makes it possible to identify and discuss those sectors that overshoot, and those sectors that instead do not meet basic human needs. Given there is enough data, the doughnut allows policymakers to make an estimate of how much each of these sectors should either decrease or increase. It’s a tool to build a target. This is how it has been used in Amsterdam, where the city has engaged in repeated workshops and research to establish key sectors to reduce at city level and to list key indicators of wellbeing to be achieved. It is no surprise that DEAL (the doughnut economics action lab, linked to Kate Raworth), calls their doughnut tool offered to city-officials ‘city portrait’.

The limit of the doughnut lies in the fact that, as any other tool, its effectiveness and potential consequences fully depend on the actors that use it (and in the data that they gather to implement it). Moreover, as a tool, the doughnut hardly offers a course of action. It offers a map of a problem but gives little direction of how this problem should be approached. The result is that, even if a city approves a doughnut policy, officials could still undertake policies of shifting environmental costs elsewhere, greening the urban economy (rather than downscaling it), increasing the wealth of ‘all people’ in its administrative boarders without reducing inequality on a broader scale, et cetera.

DEGROWTH addresses this limit. It offers an agenda of action that makes it possible to reach the targets defined through a doughnut framework. Degrowth is obviously a post-growth approach, but it does one step more. It recognizes that to respect planetary boundaries (i.e. the external border of the doughnut) it is necessary to actively reduce all those economic activities – production and consumption – that generate environmental damage and that concentrate wealth in the hands of few. To do this, degrowth opens a trajectory of reduction that targets excess first. At the same time, degrowth demands distributional justice. It requires a recognition by policymakers for the fact that overconsumption by the wealthy is damaging the urban and planetary commons for all. At the same time, it draws attention to the fact those who do not meet minimal living standards (the inner border of the doughnut) can only achieve wellbeing if the wealthy give up their overconsumption, which is taking away housing, land and carbon budgets. Degrowth is the opposite of trickle-down economics, so to speak.

This is an agenda of socio-ecological redistribution. As such, this agenda opens a whole pandora box of related issues: the democratic distribution of power, the taxing of excessive wealth, the marginalization of care and social work, and even the system of property rights, which predispose some to accumulate material resources while dispossessing others.

Degrowth is therefore a useful concept to build an agenda for thriving cities. But why is there so much reluctancy to use it in policy? It is very common to see public officials clearly dismissing the term as unusable. The reason is that this term touches upon the big elephant in the room: to achieve ecological limits and social equality requires a planned reduction of excess, and this excess is mostly concentrated in the wealthier and powergul actors that govern our economy. Examples are the shareholders of the aviation industry and of urban airports holdings, harbour operators, cargo industries, fossil-fuel distributors, financial and insurance elites (which mostly live in cities and enjoy frequent flying), the servers’ operators that run the smart economy, the building industry, etc.

The term CIRCULAR ECONOMY requires less discussion. Nowadays, it’s commonly defined as a model of economic production and consumption that strives to maximise the productivity of materials and in so doing reduces waste and raw materials intake. As such, the model gives public officials and companies the possibility to find out where loss of value in materials takes place and to set in motion changes in production and consumption that make it possible to capture that value. This is a good goal, also from a degrowth perspective. Yet, as a model it is so neutral that it can be used for almost any kind of socio-environmental policy: from socially oriented repair café’s to multinational oligopolies governing large value chains. The concept of the circular economy alone offers little for dealing with socio-ecological problems because it does not demand the reduction of consumption and production. If combined with degrowth, however, the circular economy concept can offer a powerful trajectory for material reduction. It can target planned obsolescence, penalize waste producers and promote a decentralized, democratic economy of material reuse.

Let me reiterate the root of all misunderstandings these terms: both public-officials and green-economic actors do recognize that post-growth approaches are necessary. They invest many of their hopes and resources in developing the doughnut as a tool to identify targets. They eventually engage in circular economy strategies that set out to trigger ‘practical actions’ on the ground, generate new economy growth and, possibly, new jobs. This would please both large corporations and small civic associations. Yet, they don’t accept that any effective achievement of all doughnut targets hinges on engaging in a degrowth agenda that actively pursues reduction in key sectors and is not afraid to redistribute wealth. Without this last step – degrowth –  post-growth will remain wishful thinking, the doughnut will remain a tool without purpose, and the circular economy will become a great new money-making machine with little environmental results.

Jason Hickel - leidend figuur binnen de degrowth-beweging - is uitgenodigd om op maandag 31 oktober 2022 (10.00-11.00 uur) in de Tweede Kamer met Barbara Baarsma in gesprek te gaan over de noodzaak om de economische, ecologische, sociale en andere uitdagingen waar de wereld zich voor gesteld ziet aan te pakken.

Wegens ziekte van Jason Hickel is deze activiteit afgelast.
Hij hoopt dit binnenkort alsnog goed te maken.

Sluit je aan
Ook in Nederland is de degrowth-beweging actief.
Meer weten?
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief:  

Tien Nederlandse gemeenten is gevraagd hoe zij minder materialen en energie kunnen verbruiken om zo binnen planetaire en sociale grenzen te blijven. Het onderzoek laat zien dat huidig beleid niet voldoende is en geeft concrete beleidsaanbevelingen om als lokale overheid wel duurzaam te kunnen zijn.

Lokale overheden nemen al veel maatregelen om de milieudruk binnen hun grenzen te verminderen. Afval wordt gescheiden, energiecoöperaties ondersteund en duurzame landbouw gepromoot. Recent onderzoek toont echter aan dat de focus nu nog vooral op het klimaat ligt, terwijl we inmiddels ook een biodiversiteitscrisis hebben en de grenzen van bijvoorbeeld chemische verontreiniging hebben overschreden. Ook is er te weinig aandacht voor de sociale gevolgen van de ecologische crises waarin we verkeren.

Groene groei of een circulaire economie worden nu vaak genoemd als oplossingsrichtingen om de milieu- en sociale crises op te lossen. Uit het onderzoek blijkt echter dat iets anders nodig is: Het is noodzaak dat we de economie op geplande, veilige en rechtvaardige wijze laten ontgroeien. Met name het rijke Noorden van de wereld moet drastisch minder energie en materialen gaan verbruiken om zicht te houden op een leefbare wereld.

Via deze link krijgt u direct toegang tot de resultaten en conclusies van het onderzoek.

Voor aanvullende vragen kunt u contact opnemen met de hoofdauteur van het onderzoek: Rob van der Rijt via robvanderrijt@live.nl

Sinds 2018 publiceert het CBS elk jaar de Monitor Brede Welvaart. Die monitor kwam er, omdat politici zich begonnen te realiseren dat een stijging van het Bruto Binnenlands Product (BBP) niet hetzelfde is als een stijging van de welvaart, en dat daar dus een andere maatstaf voor nodig is. De monitor geeft via allerlei indicatoren weer hoe ‘we’ ervoor staan in drie categorieën: ‘hier en nu’ (hoe gaat het met bijvoorbeeld gezondheid, veiligheid, huisvesting), ‘later’ (welke gevolgen heeft ons streven naar welvaart voor komende generaties) en ‘elders’ (welke gevolgen heeft dat streven voor mensen in andere landen, met name armere landen). De conclusie is elk jaar eigenlijk weer: het gaat redelijk goed, maar dat gaat vooral ten koste van milieu en natuur (en dus komende generaties) en van mensen elders, door het veel te grote beslag dat Nederland legt op energie en grondstoffen.

De publicatie van de Monitor wordt elk jaar gevolgd door een debat erover in de Tweede Kamer, dat trouwens ook gaat over de financiële verantwoording van de overheid. In dat debat blijkt steeds weer dat het begrip ‘brede welvaart’ inmiddels gemeengoed in de politiek is geworden.  Zo wordt het onderwerp nu deel van het opleidingsprogramma van ambtenaren (motie van Van Raan van vorig jaar), en wordt steeds meer gewaarborgd dat van nieuwe beleidsvoorstellen wordt nagegaan wat het verwachte effect op brede welvaart is.

Dit jaar dienden de Kamerleden Lammert van Raan (Partij voor de Dieren) en Laurens Dassen (Volt) een motie in die de regering vroeg een visie te ontwikkelen om de vooruitgang van de brede welvaart onafhankelijk te maken van economische groei. Kortom: hoe organiseren we een goed leven dat onafhankelijk is van economische groei? Een belangrijke vraag, niet alleen voor ontgroeiers, maar voor iedereen, zeker nu meer en meer duidelijk wordt dat het ontkoppelen van grondstoffen- en energiegebruik van economische groei (‘groene groei’) niet of in elk geval veel te weinig helpt. Alleen al uit voorzorg zou de regering moeten willen weten wat er moet gebeuren wanneer het streven naar economische groei inderdaad tot de door velen voorspelde problemen leidt.

Helaas adviseerde minister Kaag van Financiën in het debat de Kamer de motie niet aan te nemen, zonder een toelichting daarop te geven. Helaas was er ook niemand die haar vroeg waarom ze de motie ontraadde. De motie werd een dag of wat later dus ook verworpen, geen van de coalitiepartijen ging tegen het advies van de minister in. Voor de motie stemden de fracties van SP, GL, Volt, Denk, PvdA, PvdD, BBB, Gündogan en Den Haan, de overige stemden tegen (BIJ1 was niet aanwezig). Een gemiste kans voor het parlement, maar het is onvermijdelijk dat het onderwerp opnieuw op de agenda komt. Alleen wordt de tijd die we hebben om het noodzakelijke beleid uit te werken en dan ook in gang te zetten steeds korter als politici blijven weigeren de realiteit onder ogen te zien.

Door Gerrit Stegehuis

Every year since 2018, the Central Bureau of Statistics (CBS) publishes the Monitor of Well-being, or ‘Broad Prosperity”. The monitor came about because politicians began to realize that an increase in the Gross Domestic Product (GDP) is not the same as an increase in prosperity, and that a different measure is therefore needed. The monitor uses all kinds of indicators to show how 'we' are doing across three categories: 'here and now' (how are things going with, for example, health, safety, housing), 'later' (what are the consequences of our pursuit of prosperity for future generations) and 'elsewhere' (how does that aspiration affect people in other countries, especially poorer countries). Year after year, the conclusion is: things are going reasonably well, but at the expense of the environment (and therefore future generations) and of people elsewhere, because the Netherlands places too great a burden on energy and raw materials.

Every year, the publication of the Monitor is followed by a debate in the House of Representatives, in which also the financial accountability of the government is discussed. In that debate, it appears time and again that the notion of 'broad prosperity' has now become commonplace in politics. For example, the subject is now part of the training program for civil servants (MP van Raan’s motion last year), and it is increasingly ensured that the expected effect of new policy proposals on ‘broad prosperity’ is examined.

This year, MPs Lammert van Raan (Party for the Animals) and Laurens Dassen (Volt) submitted a motion asking the government to develop a vision to make the progress of broad prosperity independent of economic growth. In short: how do we organize the good life without economic growth? An important question, not only for degrowthers, but for everyone, especially now that it is becoming increasingly clear that decoupling the use of raw materials and energy from economic growth ('green growth') does not help, or at least helps far too little. As a precaution alone, the government should want to know what to do if the pursuit of economic growth does indeed lead to the problems that many have long predicted.

Unfortunately, during the debate, Finance Minister Kaag advised the House not to adopt the motion. She did not provide an explanation for advising against the motion, and unfortunately no one asked. The motion was therefore rejected a day or so later, none of the coalition parties went against the advice of the minister. The parties of SP, GL, Volt, Denk, PvdA, PvdD, BBB, Gündogan and Den Haan voted for the motion; others voted against (BIJ1 was not present). A missed opportunity for parliament, but it is inevitable that the subject will come back on the agenda. However, the time we have to work out the necessary policies and put them in motion is getting shorter and shorter if politicians continue to refuse to face reality.

Written by Gerrit Stegehuis

Debate on degrowth is on the rise. It's in the NRC, VPRO Tegenlicht, the Pakhuis de Zwijger. University courses on degrowth attract numerous participants, and so did the International Degrowth Conference in the Hague this year. As members of the Dutch degrowth network Ontgroei, we are happy about this appetite for debating degrowth, but realize that conversations are often full of clichés. To avert ecological breakdown before it's too late, we need to discuss degrowth beyond clichés. Here are 10 of them to leave behind:

Written by Ontgroei. Dutch version of the article is available here

Degrowth is a 1970s theory

Yes, the 1972 report The Limits to Growth by the Club of Rome triggered the first big public debates on degrowth. Unsurprisingly, however, degrowth thinking has evolved since then. By now, it’s an established interdisciplinary research field - with more than 3000 books and papers published on it in 2021 alone.

Degrowth is anti-prosperity

Persistently, degrowth is presented as a call for tightening the belt. Instead, degrowthers advocate the qualitative rethinking of prosperity. What is prosperity? Careers and SUVs or leisure and clean air? Rethinking prosperity isn’t a sacrifice for the planet. It’s about quality of life. Because, GDP ignores quality: Whether food and healthcare or cigarettes and plastic kitsch - if it’s exchanged on the market, it goes into GDP. In contrast, market external values, such as care for loved ones or volunteering, remain unrecognized by this standard measure of collective prosperity, which - importantly - doesn’t address fair distribution either. If the cake is big, then nobody is thirsty, or so its logic goes…

‘Degrowth’ is a thoughtlessly chosen term

Yes, it may not be supersexy, but the term was chosen to resist greenwashing and articulate the kind of systems transformations that scientists deem necessary to effectively tackle the climate and ecological crisis.

Degrowthers are against population growth

Unlike critics like to portray it, degrowthers are not neo-Malthusians. In light of global population growth, degrowthers ask: How can we ensure that everybody born - present and future - has access to life’s essentials, while at the same time allowing ecosystems to regenerate? This is a question of global class, intergenerational and interspecies justice. Currently, the global rich are over-consuming and -polluting the planet - at the expense of other species and global frontline communities.

Degrowthers deny progress in eco-efficiency

Degrowth critics like to underline that technology has afforded great gains in eco-efficiency. Electric cars have lower carbon footprints than conventional cars - if charged with renewables. Degrowthers don’t deny this. Instead, they point out that the benefits of such efficiency gains are undermined, continuously, by increases in production and consumption (i.e. growth). If more electric cars are being produced, driven and - eventually - scrapped, then the end result may well be rising environmental damages. What counts are not just gains in eco-efficiency. Ultimately, what counts is that total emissions decrease and that ecosystems, which are also carbon sinks, regenerate. Despite decades in eco-efficiency gains, none of this is happening at the speed and scale required. In light of climate tipping points, waiting longer could be fatal.

Degrowthers are against green technology

No, but degrowthers are against laying all our 'save the planet' eggs into one basket. In addition to technologies that help us reduce the environmental footprints of production and consumption, we also need to reduce unsustainable forms of production and consumption - such as fast fashion and animal protein. Both, efficiency and sufficiency, go together. Juxtaposing them is like trying to run down an upward escalator.

Degrowthers want to make everything more expensive

Degrowthers don’t want inflation. No. To halt environmental breakdown, degrowthers want to reduce unsustainable consumption. Importantly, however, not all consumption is equally unsustainable and not all of us consume the same. For example, only 8% of all people in the Netherlands take 42% of all flights. Globally, only 1% of the population causes half of all emissions from aviation. A just transition means reducing our total consumption of unsustainable commodities, while at the same time ensuring that the consumption that remains (e.g. occasional flights) is distributed fairly. One way of doing this is via taxes that are coupled with affordability safeguards. The revenues from such taxes could subsidize green and social sectors, such as organic farming and education.

Degrowth will halt green innovation

Some suggest that only competition for profit can foster green innovation. And yet, research shows that, historically, state investment has been a key driver of innovation. The money for this can come from growth, yes, but it can also come from redistribution. For a start, how about investing the currently $5.9 trillion in global fossil fuel subsidies (6,8% of GDP!) into cooperative research and ecosystem restoration?

Degrowthers don't make concrete policy proposals

A short glimpse into current degrowth literature reveals that it is full of viable suggestions for policy reform. Proposals include but are not limited to: resource and CO2 caps; work sharing and basic income; resource taxes with affordability safeguards; ethical banking; green investments; cooperative firms, et cetera.

Degrowth is unrealistic

To be realized, degrowth needs democratic backing. That’s clear. Degrowth as such, however, is anything but unrealistic. Unrealistic is the idea that we will solve ever-more pressing environmental problems by continuing a strategy that, for half a century, has not only failed but made things worse. Of course, we hope for a techno-miracle. We might as well hope for carbon-eating unicorns.

Het debat over ontgroeien, of ‘degrowth’ in het Engels, neemt toe in Nederland: een Tegenlicht aflevering over Ontgroeiers; een Pakhuis de Zwijger debat over nieuwe economieën en krantenartikelen over (ont)groei, zoals het reeds verschenen NRC artikel. Universitaire cursussen over degrowth trekken veel deelnemers, net als de International Degrowth Conference in Den Haag eerder dit jaar. Als leden van het Nederlandse netwerk Ontgroei zijn we blij met deze honger naar debat over degrowth, maar we merken ook dat deze gesprekken vaak vol misverstanden zitten. Om de ecologische crisis effectief aan te pakken is het belangrijk dat we volgende misverstanden achter ons laten:

Door Ontgroei. Een Engelse versie is hier beschikbaar

“Degrowth is een theorie uit de jaren 70”

Ja, het rapport Limits to Growth van de Club van Rome uit 1972 leidde tot de eerste grote publieke debatten over degrowth. Vanzelfsprekend is het degrowth-denken sindsdien verder ontwikkeld. Inmiddels is het een gevestigd onderzoeksveld - met alleen al meer dan 3000 wetenschappelijke publicaties in 2021!

“Degrowth vermindert welvaart”

Vaak wordt degrowth geassocieerd met opoffering en een minder leuk leven. In plaats daarvan pleiten Ontgroeiers voor een kwalitatieve heroverweging van welvaart. Want: wat is belangrijk? Carrière ten koste van vrije tijd, SUV's ten koste van schone lucht of fast fashion ten koste van eerlijke arbeidslonen? De standaard waarmee welvaart nu gemeten wordt is BBP. Daarmee meten we de omvang van onze economie maar niet de kwaliteit ervan. Bovendien zegt het BBP niets over hoe de welvaart verdeeld is en negeert waarden die we buiten de markt om nastreven, zoals zorg voor dierbaren en vrijwilligerswerk. In plaats van BBP willen ontgroeiers het welzijn van mens en planeet tot het prioriteit van onze economie maken. Het initiatief Wellbeing Economy Alliance geeft hiervoor inspiratie.

“Degrowth is een negatieve term”

Ja, het is misschien niet supersexy, maar de term is bewust gekozen om ‘greenwashing’ tegen te gaan.  Degenen die het systeem in stand willen houden kunnen zich de term degrowth niet zo gemakkelijk toeëigenen—in tegenstelling tot termen als ‘groen’, ‘inclusief’, ‘duurzaam’ of ‘circulair’.

“Ontgroeiers zijn tegen bevolkingsgroei”

Ontgroeiers vinden dat de nadruk op bevolkingsgroei vaak als excuus wordt gebruikt om een serieuze discussie over overconsumptie te vermijden. Onze gemiddelde ecologische voetafdruk in Nederland bijvoorbeeld is veel te groot en dat gaat ten koste van de planeet maar ook van degenen die nu al onder de ecologische crisis lijden - vooral in het mondiale zuiden. Ontgroeiers willen dat iedereen die geboren wordt - nu en in de toekomst - toegang heeft tot de essentiële levensbehoeften, terwijl tegelijkertijd ecosystemen zich kunnen herstellen. Dit is een kwestie van mondiale rechtvaardigheid tussen arm en rijk, tussen huidige en toekomstige generaties en tussen de mens en andere soorten.

“Ontgroeiers zijn tegen groene technologieën”

Critici van degrowth benadrukken graag de rol van efficiëntere technologieën in het tegengaan van klimaatverandering. Bijvoorbeeld: elektrische auto's hebben een lagere CO2-voetafdruk dan conventionele auto's wanneer ze worden opgeladen met hernieuwbare energiebronnen. Ontgroeiers ontkennen dit niet maar wijzen er wel op dat deze efficiëntiewinsten steeds weer teniet zijn gedaan door toename van productie en consumptie (d.w.z. groei). Als er alsmaar meer elektrische auto's worden geproduceerd, gereden en - uiteindelijk - gesloopt, dan kan het eindresultaat wel eens toenemende milieuschade zijn. Wat uiteindelijk telt, is dat de totale uitstoot afneemt en dat ecosystemen, die ook koolstof opslaan, zich kunnen herstellen. Ondanks decennia aan winst op het gebied van efficiëntie, komt dit allemaal niet in de buurt van de vereiste snelheid en schaal om klimaatverandering te gaan. Daarom moeten groene technologieën gepaard gaan met een reductie van overproductie en overconsumptie.

“Ontgroeiers willen alles duurder maken”

Om de afbraak van het milieu een halt toe te roepen, moet niet-duurzame consumptie - zoals die van vliegreizen en dierlijke eiwitten - verminderen. Belangrijk is echter dat niet alle consumptie even slecht is én dat we niet allemaal evenveel consumeren. Zo neemt slechts 8% van alle mensen in Nederland 42% van alle vluchten. Wereldwijd veroorzaakt slechts 1% van de bevolking de helft van alle emissies door de luchtvaart. Een rechtvaardige transitie betekent dat we onze totale consumptie van niet-duurzame goederen en diensten verminderen en er tegelijkertijd voor zorgen dat de consumptie die overblijft (bv. incidentele vluchten) eerlijk wordt verdeeld. Een manier om hieraan bij te dragen is via belastingen die gepaard gaan met compensatie voor lage inkomens. Met de inkomsten uit dergelijke belastingen kunnen tevens groene en sociale sectoren, zoals biologische landbouw en onderwijs, worden ondersteund.

“Degrowth belemmert innovatie”

Sommigen suggereren dat marktdynamieken, zoals competitie en winstoogmerk, cruciaal zijn voor innovatie. Maar onderzoek toont aan dat investeringen door de staat en bottom-up initiatieven zeker zo belangrijk zijn als motor voor innovatie. Voor innovatie budgetten is groei niet nodig, het geld zal bijvoorbeeld uit herverdeling en desinvesteren moeten komen. Zo kunnen we de momenteel $ 5,9 biljoen aan wereldwijde subsidies voor fossiele brandstoffen (6,8% van het wereldwijde BBP!) bijvoorbeeld beter investeren in coöperatief onderzoek en herstel van ecosystemen.

“Ontgroeiers doen geen concrete beleidsvoorstellen”

De degrowth-literatuur staat vol met realistische suggesties voor beleidshervorming. We noemen er een paar: een bovengrens aan materiaal- en grondstofgebruik; CO2-budgetten; een kortere werkweek; basisinkomen; verschuiving van belastingen met compensatie voor lage inkomens; maximaal inkomen en rechtvaardiger inkomensverdelingen binnen commerciële organisaties; verantwoord bankieren en publieke geldcreatie; toegankelijk openbaar vervoer; coöperatieve vennootschappen, etc.

“Degrowth is onrealistisch”

Dat degrowth nu nog buiten het blikveld van het grote publiek valt betekent niet dat het onrealistisch is. Het is juist onrealistisch om te verwachten dat de oplossingen voor urgente maatschappelijke problemen liggen in het systeem dat ze veroorzaakt heeft. Volgend jaar bestaat het rapport Limits to Growth 50 jaar – wereldwijd 50 jaar van economische groei en technologische innovatie. Het waren ook de jaren waarin de CO2-uitstoot meer dan verdubbelde en de dierenpopulaties met meer dan 60% verminderden. Gezien deze cijfers is het niet verwonderlijk dat steeds meer mensen kritische vragen stellen over eindeloze economische groei. Laten we dit broodnodige debat voorbij misverstanden brengen. Want wie blijft wachten op een technologisch wonder kan evengoed hopen op koolstofetende eenhoorns.